ماساژ و آشنایی با اثرات آن



ورزش حرفه ای مقوله های مختلفی را می طلبد. تغذیه، آمادگی جسمانی، روانشاسی و .... اما بی شک یکی از این فضاها و بسترهای لازم برای پرداختن به ورزش حرفه ای و قهرمانی بهره مندی از ماساژ ورزشی است.

در این بخش به تاریخچه ماساژ، تعریف و آشنایی با آن، تأثيرات فيزيولوژيکی و تأثيرات روحی آن می پردازیم.

- تاريخچه ماساژ
با سيری در تاريخ متوجه می شويم که ماساژ در تمام ملل و با فرهنگ های مختلف مرسوم بوده و شايد دليل رواج آن عامه پسند بودن آن نزد تمام مردم باشد و در گذشته مردم بدون اينکه از تأثيرات فيزيولوژيکی و درمانی ماساژ آگاهی داشته باشند ازآن استفاده می کردند، مثلاً در ضربديدگی ها اولين اقدام آنها تکان دادن و يا مالش عضو صدمه ديده بوده است. در ميان ملل و اقوامی که در گذشته از ماساژ به شکل وسيع تری استفاده می کردند می توان از مصري ها، ايرانيان، يونانيان، چينی ها و ژاپنی ها نام برد و همينطور از بين دانشمندان و اطباء قديمی که از تکنيک های ماساژ استفاده می کردند می توان به بقراط و ابوعلی سينا اشاره کرد .بقراط به نتايج سودمند مالش و ماساژ در تأمين و بازگرداندن نيروی عضلانی افراد ناتوان تا حدی پی برد و برای درمان بعضی از عوارض مفصلی و عضلانی از اين روش ها استفاده نمود. امروزه نيز از ماساژ با اهداف مختلف و به شکل وسيع و گسترده ای استفاده می کنند و بويژه در درمان دردهای عضلانی و مفصلی جايگاه ويژه ای را نسبت به ساير روش های درمانی به خود اختصاص داده است و همچنين در توانبخشی و بازتوانی بيماري های مختلف به شکل خاصی بکار می رود.





- تعريف ماساژ:
کلمه ماساژ از يک کلمه يونانی به معنای Massein که به معنای ماليدن است و مربوط به يک لغت لاتين Manus به معنای دست گرفته شده است ولی بطور کلی، ماساژ عبارتست از يک سری حرکات منظم، مرتب و اصولی که روی بافت های بدن به منظور اهداف خاصی بکار می رود .به عبارت ديگر ماساژ عبارتست از يک سری حرکات و مهارت های دستی که بطور منظم و مخصوص بر روی بافت های بدن جهت تأثير بر سيستم عصبی، عضلانی، پوست، مفاصل و گردش خون بکار می رود.


- تأثيرات فيزيولوژيکی
الف :بر پوست
ماساژ در پوست باعث بهتر شدن گردش خون و نيز باز شدن مجاری غدد چربی و عروقی
شده که اين امر در نتيجه کنده شدن بخش قشری پوست صورت می گيرد همچنين سبب بهبود تنفس پوستی و عملکرد تراوش آن می شود، پوست گرم شده و به همين سبب خاصيت الاستيکی و ارتجاعی پوست افزايش يافته و در نتيجه باعث کاهش درد ناشی از کشيدگی پوست هم شده ونهايتاً اينکه کمک به دفع سريعتر مواد زايد متابوليکی و از بين رفتن چسبندگي های مزمن می شود.

ب :بر سيستم گردش خون
ماساژ باعث کمک به برگشت خون و لنف از اندام ها و عضلات به قلب می شود و برای
رسيدن به هدف فوق يعنی کمک به برگشت خون بايد جهت ماساژ از اندام ها بطرف مرکز بدن يا قلب باشد در هنگام انجام دادن ماساژ روی مويرگ ها و عروق خونی فشار وارد می شود و همين فشار باعث کمک به برگشت مواد و خون از عضلات به سمت قلب می شود و در نتيجه از توقف مواد زايد همراه با خون و لنف جلوگيری بعمل می آيد. از طرف ديگر در اثر فشاری که بر روی بافت ها وارد می شود بطور رفلکسی مويرگ ها اتساع پيدا می کنند و مقدار خونی که بين بافت ها مبادله می شود افزايش می يابد.

ج :بر عضلات و مفاصل
ماساژ باعث بهبود خاصيت ارتجاعی تارهای عضلانی شده، به انقباض عضله کمک می کند و کاهش آتروفی عضلات را بهمراه دارد و باعث افزايش مقدار اکسيژن موجود در عضله شده، همچنين موجب بهبود جريان اکسيداسيون و احياء و نيز بهبود عملکرد جذب مواد غذايی در فيبرهای عضلانی می شود و نيز موجب تجديد قوای تحليل رفته ناشی از خستگی عضلات می شود .در مجموع ماساژ در بدست آوردن توان از دست رفته عضلات خسته کمک مؤثری می کند و عضلات را به حالت استراحت بر می گرداند.
همچنين ماساژ باعث بهبود جريان گردش خون مفاصل و بافت های اطراف آنها شده و موجب تسريع در جذب تراوشات مفصلی (مايع سينويال) گرديده و تقويت کپسول مفصلی و ليگامنت های مفاصل و نيز بهبود تحرک مفاصل را به همراه دارد.

د :بر روی در
شايد يکی از پرکاربردترين فوايد ماساژ کاهش درد باشد چون ماساژ از يکطرف با بر طرف نمودن مواد زايد در بافت ها موجب کاهش درد و ناراحتی می شود (يعنی در اثر افزايش گردش خون عوارضی مانند کوفتگی های عضلانی يا اسپاسم عضلانی را کاهش می دهد) و از طرف ديگر باعث بالا رفتن آستانه درد گيرنده های عصبی می شود زيرا چنانچه حرکات ماساژ را بصورت ملايم شروع کنيم و بتدريج بر شدت حرکات آن اضافه نماييم امکان دارد در نتيجه اين عمل، حساسيت گيرنده های درد کاهش يابد و آستانه درد بالا رود.

ه :تأثيرات روحی ماساژ
با توجه به وجود استرس ها و هيجان های ناشی از زندگی روزمره که يک امر طبيعی به شمار می آيد، عضلات خسته و سفت می شوند و قرار گرفتن در محلی ساکت و آرام و دراز کشيدن بر روی تخت راحت و برخورد ملايم و آرام ماساژيست همگی باعث ايجاد آرامش در فرد می شوند و همچنين چنانچه درد و ناراحتی فرد متعاقب حرکات ماساژ بر طرف گردد تأثير بسيار مهمی از نظر روحی و روانی بجای می گذارد.

سید حمید میری آشتیانی.